SaaS (*Software as a Service*) oznacza oprogramowanie hostowane u wydawcy i konsumowane zdalnie przez przeglądarkę lub REST API, zwykle rozliczane abonamentem (miesięcznym lub rocznym, per użytkownik albo per użycie). Nie posiadasz ani pliku binarnego, ani serwera, ani bazy — wynajmujesz dostęp. To dominujący model od 2015: Notion, HubSpot, Stripe, Slack, Figma, Salesforce. Technicznie architektura jest niemal zawsze multi-tenantowa — jeden kod, jedna baza, logiczna izolacja klientów — co pozwala wydawcy wypychać aktualizacje wszystkim naraz.
Dla mikro- i MŚP wybór gotowego SaaS-u to dobry odruch w 80% przypadków: CRM HubSpot albo Pipedrive, ERP Odoo cloud, narzędzie HR Payfit. Płacisz 20-200 €/użytkownika/miesiąc, ruszasz w 48 h, nie masz serwera do utrzymania ani zespołu IT do rekrutacji. Realny koszt leży gdzie indziej: lock-in, zależność od roadmapy wydawcy i eksplozja rachunku, gdy idziesz z 10 na 100 userów. Przy 50 użytkownikach SaaS po 80 €/user/miesiąc to 48 tys. €/rok — często próg, na którym zaczyna się porównywać z alternatywą open-source vs własnościowe self-hostowaną.
SaaS na zamówienie budujemy, gdy twoja branża nie ma odpowiednika rynkowego lub gdy chcesz go skomercjalizować jako produkt. Typowy przypadek: startup celujący w niszową branżę (zdrowie, prawo, budownictwo), gdzie generyczne narzędzia nie wytrzymują. Technicznie to oprogramowanie na zamówienie z multi-tenancy, billingiem (Stripe), uwierzytelnianiem (SSO, RBAC) i skalowalnym hostingiem chmurowym. Dobry odruch przed kodowaniem: zwalidować, że istnieje realny rynek, a nie tylko wewnętrzna potrzeba — inaczej budujesz narzędzie biznesowe, nie SaaS.
Gotowy SaaS vs SaaS na zamówienie: jak rozstrzygnąć
- Gotowy, jeśli twój proces mieści się w nim w 80% — nie wyginaj Salesforce'a do egzotycznego workflow.
- Na zamówienie, jeśli twój core biznesowy nie ma odpowiednika (regulacja, nisza, multi-aktor) lub jeśli go komercjalizujesz.
- Hybryda: rynkowy SaaS + wewnętrzne narzędzie biznesowe obsługujące 20% specyfiki, spięte przez REST API lub webhook.
- Ukryty koszt: przy 50+ userach na premium-owym SaaS TCO 3-letnie często przewyższa custom development.
